Sprawy nieletnich / Jakie mam prawa przed sÄ…dem dla nieletnich?
Bez wzglÄ™du na to czy jesteÅ› rodzicem dziecka, które ma sprawÄ™ przed sÄ…dem dla nieletnich, czy też jesteÅ› nieletnim i toczy siÄ™ wobec Ciebie postÄ™powania, warto wiedzieć jakie prawa przysÅ‚ugujÄ… Ci jako stronie postÄ™powania.
Jako rodzic jesteś stroną postępowania (art. 30 upn).
Zgodnie z art. 30 Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, stronami postępowania są:
-
nieletni;
-
rodzice lub opiekun nieletniego;
-
prokurator.
Ustawa przyznaje rodzicom i opiekunowi nieletniego status strony, niezależnej od dziecka. Tym samym mogą oni działać we własnym imieniu jako samodzielny podmiot postępowania. Jednak jeżeli dziecko nie ukończyło nie ukończył 13 lat, nadal spełniają oni rolę przedstawicieli procesowych.
PamiÄ™taj! Tobie oraz Twojemu dziecku jako stronom postÄ™powania przysÅ‚uguje wiele uprawnieÅ„, z których możecie i powinniÅ›cie korzystać!
Nieletni po ukończeniu 13 roku życia ma prawo samodzielnie działać w postępowaniu.
Nieletni od 13. roku życia ma pełną zdolność do czynności procesowych (art. 573 kpc), tym samym może samodzielnie w toku postępowania dokonywać wszelkich czynności procesowych, a sąd ma obowiązek doręczać mu się orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy pism.
Uwaga! Dziecko po ukończeniu 13 roku życia jest samodzielną stroną postępowania i powinny mu być doręczane orzeczenia, zarządzenia, zawiadomienia i odpisy pism niezależnie od doręczeń dokonywanych rodzicom.
Nieletni ma prawo korzystać z pomocy obrońcy.
W postępowaniu wyjaśniającym oraz postępowaniu opiekuńczo-wychowawczym nieletni może mieć obrońcę (art. 36 par. 1 oraz art. 44 Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich) - jest to jego uprawnienie i chociaż często warto, to nie ma obowiązku z niego korzystać.
W sytuacji gdy interesy nieletniego sÄ… sprzeczne z interesami jego rodziców lub opiekuna, zostaÅ‚ umieszczony w schronisku dla nieletnich, albo w postÄ™powaniu poprawczym udziaÅ‚ obroÅ„cy jest obowiÄ…zkowy i bez jego udziaÅ‚u sprawa w ogóle nie może siÄ™ toczyć (tzw. obrona obligatoryjna).
Masz prawo zaskarżyć postanowienia naruszające Twoje prawa! (art. 38 upn)
Powyższe uprawnienie wynika z art. 38 Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.
Masz prawo zapoznać się z aktami postępowania.
Zgodnie z art. 36 par. 2 ustawy o postÄ™powaniu w sprawach nieletnich jako strona postÄ™powania masz prawo przeglÄ…dać akta sprawy i robić z nich odpisy, każdorazowo musisz jednak uzyskać na to zgodÄ™ sÄ™dziego rodzinnego. Odmowa wglÄ…du do akt sprawy nastÄ™puje w formie zarzÄ…dzenia, na które sÅ‚uży zażalenie do sÄ…du rodzinnego.
Możesz i powinieneś składać wnioski dowodowe (!).
Nieletni powinien być przesÅ‚uchiwany w obecnoÅ›ci rodziców, opiekuna albo obroÅ„cy.
Jeżeli zapewnienie ich obecnoÅ›ci byÅ‚oby w danym wypadku niemożliwe, należy wezwać nauczyciela, przedstawiciela powiatowego centrum pomocy rodzinie lub przedstawiciela organizacji spoÅ‚ecznej, do której zadaÅ„ statutowych należy oddziaÅ‚ywanie wychowawcze na nieletnich lub wspomaganie procesu ich resocjalizacji(art. 39 upn).
Sąd ma obowiązek zawiadomić Cię o terminie rozprawy.
Wynika to z art. 51 Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich. Jednak Twoje niestawiennictwo nie tamuje rozpoznania sprawy, pod warunkiem, że było dokonane prawidłowo.
Rozprawa powinna odbywać się z wyłączeniem jawności.
Zgodnie z art. 53 Ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich jawność rozprawy może być uzasadniona jedynie względami wychowawczymi.
Nieletni może robić uwagi i składać wyjaśnienia co do każdego dowodu przeprowadzanego w jego obecności oraz zadawać pytania, osobom przesłuchiwanym na rozprawie.